Denzel Washington, Gary Oldman, Mila Kunis, Jennifer Beals, Michael Gambon
GENRE
Science-fiction, Actie
CV·FILM KIJKADVIES
16
Veel geweld Grof taalgebruik
BEKEKEN
1428 keer
LEZERSWAARDERING
6.8
(6 stemmen)
(6.8) [6 stemmen]
The Book of Eli
Geweld en geloof rond Het Boek
Door Bart Cusveller, geplaatst op 23-07-2010
De titel van The Book of Eli, een actiefilm voor het grote publiek, doet een expliciet christelijk thema vermoeden. Het blijkt een film met twee kanten te zijn: een actiefilm met een expliciet christelijk thema. Maar wat is de cake en wat is de slagroom?
Het verhaal begint een x-aantal jaren in de toekomst, nadat een grote ramp de wereld in een barre en barbaarse woestenij heeft veranderd. Daarmee behoort de film tot het ‘post-apocalyptische’ filmgenre; een soort sciencefiction, alleen niet in een technologisch utopia maar in een post-technologisch dystopia. Genoeg moeilijke woorden. Het betekent dat alle moderne middelen die wij kennen voor gebruik, gewoonte en gemak (vervoer, schoon water, wapens) schaars zijn geworden en dat iedereen voor zijn eigen bestaan moet vechten. Denk aan het decor van films als Mad Max, The Postman of, binnenkort in de bioscoop, The Road.
In deze zinderende wereld loopt Eli, een weinig spraakzame figuur, die de missie heeft naar het westen te trekken. Hij blijkt een waardevol boek bij zich te dragen dat hij met gevaar voor eigen leven beschermt. Dit boek houdt het verhaal in beweging. Verder weten we niet veel over deze Eli. Gelukkig voor hem blijkt hij nogal vaardig te zijn in spectaculaire oosterse zwaardkunsten en andere gevechtstechnieken, zodat hij zich allerlei gespuis van het lijf kan houden. Voor wie het iets zegt, het lijkt in de eerste drie kwartier wel een beetje op Blade, maar dan zonder vampiers. The Matrix, maar dan in de woestijn. Cowboys, maar dan in de eindtijd. Vandaar: een actiefilm, soms een vrij harde.
Op zoek naar nieuwe batterijen en levensmiddelen komt Eli in een verlopen dorpje terecht waar een zekere Carnegie de scepter zwaait. In deze rol legt Gary Oldman het er lekker dik bovenop. Carnegie is een geletterd man, die op zoek is naar het boek waarmee hij opgroeide en waarvan hij weet dat anderen er naar zullen luisteren. Wanneer we Eli zien bidden, lezen en spreken, beginnen we te begrijpen dat het om de Bijbel moet gaan. Inderdaad, het blijkt een exemplaar van de King James Bible te zijn, zeg maar een Statenvertaling, die door Eli in veiligheid gebracht moet worden.
En dan komt de expliciet christelijke thematiek. Het blijkt niet alleen om een Bijbel te gaan, en niet alleen wordt het bidden en lezen van Eli zonder verder commentaar centraal gesteld. Maar ook van het feit dat hij met een roeping op pad is wordt niet toe- of afgedaan. Sterker nog, wanneer Eli de handlangers van Carnegie van zich afschudt, blijkt hij wonderbaarlijke kracht en bescherming te hebben. Je zou haast denken dat de filmmakers de boodschap hebben dat er ook na de grote wereldramp meer is tussen hemel en aarde. Een post-apocalyptische film heeft meestal iets van een gedachte-experiment: als de wereld weer tot barbarij vervalt, wat heeft de mens dan werkelijk nodig? Zou de serieuze christen Denzel Washington, die Eli heel stoer als een soort oudtestamentische profeet / richter / ziener speelt, de rol ook hebben genomen als het geloof afgebeeld zou worden als een flauwiteit?
Aan het einde van de film (nu verklap ik iets van de afloop) stelt het orthodoxe gehalte van de boodschap toch teleur. Eli slaagt er ondanks Carnegie, kannibalen en andere straatrovers in Het Boek veilig af te leveren op het voormalige gevangeniseiland Alcatraz, waar een zwaarbewaakt depot is met cultuurschatten van voor de grote ramp. Maar is dat het dan? De Bijbel veiligstellen voor een museum, naast andere heilige boeken, kunstwerken en gebruiksvoorwerpen? Wat is het nu? Dat in een harde wereld tegenover geloof in eigen kracht het Woord van God nodig is? Of dat de christelijke traditie een cultureel verschijnsel is waar wel een gelikte film in zit? De heiligheid van het leven met een gewelddadig sausje? Of de gewelddadigheid van het leven met een heilig sausje? Wel een relevante vraag. En een onbeantwoorde.
Recensie van Michiel van Hout
overgenomen van www.katholieknieuwsblad.nl:
Acteur en producent Denzel Washington hoort bij de meest invloedrijke christenen in Hollywood. De predikantenzoon leest iedere dag in de bijbel en wilde dat ook in de bioscoop eens laten zien. Debuterend scenarist Gary Whitta schreef een briljant script over een man in de toekomst die de dan enige niet-vernietigde bijbel op aarde in veiligheid moet brengen. Op weg naar het ‘beloofde land' ondergaat deze Eli de hele heilsgeschiedenis aan den lijve. De film begint met de Apocalyps, waarin de wereld van God is losgeraakt, en eindigt met de Schepping. Daartussen zitten verwijzingen naar Israëls tocht door de woestijn, het ontvangen van Gods wet, zijn bloedige overwinning op omringende vijanden en zijn ballingschap. Als de profeet Elia hakt Eli zich een weg door de verdorven duivels-priesters naar een uiteindelijk messiaans pleidooi voor het leven naar de geest in plaats van naar de letter van de Schrift. Zelfs in de zuivere omgang met zijn reisgezellin verwijst Eli naar de houding van Christus, die begint met een afwijzing: “Vrouw, is dit soms uw taak?”, maar eindigt met een overgave van zijn rol: “Zie daar uw moeder.”
Toch overtuigt de film niet helemaal. Het vorige project van de regisserende tweeling Hughes was een stripverfilming, From Hell, en het cartooneske zit hen kennelijk in het bloed. In The Book of Eli werkt deze stijl wel voor de vorm, die van een donker en grijs gefilmde Apocalyps langzaam opbouwt naar een bloeiend en kleurrijk Genesis. Maar inhoudelijk zijn hun ongenuanceerde en onwaarschijnlijke wendingen, die in een strip kunnen werken, minder geloofwaardig. Wat dat betreft toonde Denzel Washington als schurk in American Gangster een menselijker gezicht dan als bijbelse held. Dat overschaduwt echter nauwelijks zijn goede bedoeling en voorbeeld om dagelijks in de bijbel te lezen.
(6.8) [6 stemmen]
REAGEREN
Reageer op deze recensie of plaats je eigen recensie van deze film! (alleen voor geregistreerde bezoekers)
Ben je nog niet geregistreerd? Meld je dan hier aan (gratis). Je ontvangt dan gelijk de
e-nieuwsbrief van BlikOpOneindig, zodat je op de hoogte blijft van nieuwe filmrecensies en artikelen op de site. Ben je al wel
geregistreerd bezoeker, maar heb je nog niet ingelogd? Dan kun je dat hier alsnog doen:
Reactie door William Poutsma op 14-07-2010 om 22:17:10
Wat een geestelijke beschrijving door Van Hout. Ik zou de film echt twee keer moeten zien om dat er allemaal in te zien.
De uitkomst met braille komt mij een beetje getruuct over. Alsof het gewoon brengen van een normale Bijbel te saai zou overkomen. Wel weer mooi reden om hem alles te laten reciteren, en uiteindelijk blijkt hij ook nog blind te zijn. Ik begin steeds meer dingen te herkennen: het is alsof het bij hem is ingefluisterd en hij het doorverteld...
Reactie door Wilco Oelen op 28-03-2010 om 22:37:44
Door het gebruik van asgrauwe kleuren en een bepaalde manier van filmen komt het verhaal extra rauw en depri over. Heel goed gedaan, maar het kan sommige mensen ook afstoten! Het is een bijzondere film die zeker de moeite van het bekijken waard is. Hier en daar is het verhaal wel wat ongeloofwaardig (ook binnen het gegeven van een post-apocalytische wereld en de daarin bestaande maatschappij) en dat doet afbreuk aan het geheel. Wel sterk vond ik hoe de levenshouding van de hoofdpersoon is neergezet in een wereld waarin geen moraal en geen liefde meer lijkt te bestaan: eerlijk, zuiver, maar ook keihard als hij daartoe wordt gedwongen.
Alles bij elkaar heb ik er een prima bioscoopavond aan gehad, maar als het verhaal iets geloofwaardiger zou zijn, dan zou het topklasse zijn.
Het einde vond ik juist wel weer verrassend, maar om daar achter te komen wil ik een ieder uitnodigen om zelf de film te gaan kijken.
Reactie door Bart Cusveller op 26-03-2010 om 19:27:01
Ik ken het spel niet, maar scenarist Gary Whitta is wel uit de gaming-wereld afkomstig...
Reactie door Steven van Rij op 26-03-2010 om 13:14:03
Is iemand misschien bekend met de game Fallout 3 van Bethesda Softworks (2008)? Heb deze film nog niet gezien, maar er zijn vele onmiskenbare vergelijkingen. Het hele verhaal is vrijwel precies het verhaal van Fallout. Post-apocalyptisch, hoe het eruit ziet, de hoofdpersoon als 'verlosser', Carnegie is een plek in het spel, boeken veiligstellen, etc.etc.
Afbeeldingen:
http://venturebeat.com/wp-content/uploads/2008/12/fallout3-028.jpg
http://wallpapers5.com/images/wallpapers/86467737/Games/Fallout%203/Fallout-3-008.jpg
http://farm4.static.flickr.com/3241/2970129455_ab2e38f65f_o.jpg
YouTube trailer:
http://www.youtube.com/watch?v=iYZpR51XgW0 (Let op: 18+).
