Tender Mercies

1983, V.S.

REGIE

Bruce Beresford

SCENARIO

Horton Foote

HOOFDROLLEN

Robert Duvall, Tess Harper, Betty Buckley

GENRE

Drama

CV·FILM KIJKADVIES

12
Volwassen thematiek

BEKEKEN

437 keer

LEZERSWAARDERING

9

(1 stem)
(9) [1 stem]

Tender Mercies

Tel je zegeningen, tel ze een voor een

Door Bart Cusveller, geplaatst op 17-03-2010
In elk boek over film en geloof komt hij wel ter sprake en staat boven aan lijstjes van ‘redeeming movies’: Tender Mercies (1983). Een film die speciaal gemaakt lijkt om Robert Duvall een Oscar voor beste acteur te bezorgen is er zo een die heel langzaam doorwerkt. Het verhaal van een countryzanger die aan lager wal is geraakt en in een eenvoudig leven een nieuw begin vindt, zit vol met kleine tedere zegeningen die de hoofdpersonen (en de kijker) tegenwicht bieden voor de tegenvallers van het leven.
Robert Duvall wordt wel de beste nog levende Amerikaanse acteur genoemd. Zijn toneelvriend Horton Foote schreef een script voor een verhaal waarin hij Duvall kon laten schitteren. Beide kregen een Oscar voor Tender Mercies en regisseur Bruce Beresford een nominatie. De plaatjes die cameraman Russel Boyd van het Texaanse platteland schoot spelen echter ook een cruciale rol in de film. 

Het verhaal begint als countryzanger Mac Sledge niet dieper meer kan zakken – letterlijk. Aanvankelijk succesvol als artiest, getrouwd en een mooie dochter, wat wil je nog meer? Maar Mac drinkt en zowel huwelijk als carrière raken in het slop. De eerste scene toont Mac dronken aangespoeld op de vloer van een krakkemikkig motel, ergens in het midden van nergens, zonder bezittingen, zonder vooruitzichten. 

De eigenares van het motel, de jonge weduwe Rosa Lee, kijkt het hoofdschuddend aan, zonder preken of veroordeling. In een tijdsbestek van enkele jaren trouwde ze als tiener, kreeg een zoontje, Sonny, en verloor haar man in de Vietnam-oorlog. Ze weet zo het een en ander van de dingen die het leven kan brengen of, beter gezegd, ze heeft geleerd haar leven niet uit eigen kracht te leven maar haar zegeningen te tellen. Achter haar eenvoudige leven als eigenaar van een motel annex benzinepomp schuilt een nuchtere levenswijsheid en kalme levensmoed. 

Omdat Mac geen cent meer over heeft, vraagt hij of Rosa Lee (Tess Harper) hem voor kost en inwoning wil laten werken. Hij mag blijven onder het beding dat hij niet meer drinkt en deelneemt aan het gezinsleven. Heel fraai en veelzeggend zijn de beelden van het motel en het gebeeldhouwde lijf van Duvall in de onafzienbare Texaanse vlakten. Je ziet hem denken: waar ben ik in terecht gekomen? Zoals het weidse landschap geen enkel oriëntatiepunt geeft, alleen ruimte en lijnen, zo heeft zijn leven geen oriëntatiepunt. Het is als de aardbodem van na de zondeval waar hij in het zweet zijn brood zal moeten verdienen. 

Langzaam maar zeker komt zijn gemoedstoestand door de onvoorwaardelijke aanvaarding van Rosa Lee in rustiger vaarwater en neemt hij de rol van huisvader op zich. Hij gaat mee naar de kerk en lijkt zijn leven meer te gaan zien als in de oud-testamentische wijsheidsboeken, Prediker en Job. Al het zwoegen om je eigen geluk veilig te stellen is zinloos. God geeft en God neemt. Je kunt alleen met lege handen vertrouwen op de kleine tedere zegeningen die je ten deel vallen. ‘Barmhartigheden’ noemt de psalmist ze. Opvallend genoeg horen we Mac niet tegen Rosa Lee zeggen dat zij ‘tender mercy’ voor hem is – Rosa Lee zegt tegen Mac dat hij een ‘tender mercy’ voor haar is. Hoe zit het dan met zijn weg terug uit het door het leven getekende dal? 

De eerste testcase is een hernieuwd contact met de muziekindustrie. Een stel leuke, goedbedoelende muzikanten willen een liedje van Mac opnemen en liefst met zijn stem. Dat gaat heel goed. Hij heeft er plezier in. De tweede testcase is een hernieuwd contact met zijn ex-vrouw, die niets meer van hem wil weten, en zijn dochter, die haar vader juist wel wil leren kennen. Als zij voorzichtig wederzijds vertrouwen opbouwen lijkt iets van een ideale wereld aan de horizon lijkt te verschijnen. De eerste smet is dat Sue Anne wegloopt met een veel oudere man en vervolgens omkomt bij een auto-ongeluk. Mac is terug bij zijn eerdere conclusie dat het grote geluk niet te vertrouwen is, en dat hij geen antwoord krijgt op de grote waarom-vragen over de tegenvallers in zijn leven, beseffend dat hij alleen maar kan leven van kleine blijken van onverdiende genade. Hij leeft dan wel op een aardbodem die hij in het zweet moet bewerken maar er is ook een duif op neergedaald die van hoop en vernieuwing getuigt. 

Geen actie, geen intrige, geen sensatie of sentiment. maar een speelfilm met gewone mensen waarvan de kwaliteit langzaam tot je doordringt. Met muziek (door Duvall zelf gezongen), Texaanse folklore, zonder Hollywood-geronk. Jonge tieners zul je er misschien geen plezier mee doen. Eerder voor een avondje met volwassenen. Is het niet omdat er in een boze bui van Mac een enkele vloek valt, dan is het wel voor de noodzaak om de thematiek van Tender Mercies nog eens bedachtzaam met elkaar door te praten. Hoe zit dat met je eigen streven naar geluk? Hoe ervaar je ‘tender mercies’ in je eigen leven? Hoe sta je daarin ten opzichte van de tegenvallers van het leven? En ten opzichte van de God, die geeft en neemt? Hoe vind je God, zijn Heilige Geest en zijn barmhartigheid in de film Tender Mercies?
(9) [1 stem]

REAGEREN

Reageer op deze recensie of plaats je eigen recensie van deze film!
(alleen voor geregistreerde bezoekers)

Ben je nog niet geregistreerd? Meld je dan hier aan (gratis). Je ontvangt dan gelijk de e-nieuwsbrief van BlikOpOneindig, zodat je op de hoogte blijft van nieuwe filmrecensies en artikelen op de site. Ben je al wel geregistreerd bezoeker, maar heb je nog niet ingelogd? Dan kun je dat hier alsnog doen:

 

Login

Zoeken

Klassiekers

Klassieker: The New World (2005)

Redeeming Movies

Reader's choice

Breng nu je stem uit!
BlikOpOneindig stelde een Top 148 samen van 'Most Redeeming Movies': de Critic's Choice.
Klik hier om je eigen stem uit te brengen!
180 Magnolia
130 Lord of the Rings Trilogie
96 Babel
88 The Devils Advocate
87 Heaven
83 Three Burials
80 Finding Neverland
74 The Chronicles of Narnia: The Lion, The Witch and the Wardrobe
73 The Matrix Trilogie
67 As it is in Heaven

Laatste 5 reacties

Opvallend dat alle knopdrukkers vrouw zijn, met mannen die er Adam-achtig...
03/09 - wouter zwart
Te zien op het XNoizz Flevo Festival, op zaterdag 20 augustus. Met een...
16/08 - Rinke van Hell
Te zien op het XNoizz Flevo Festival, op vrijdag 20 augustus. Met een...
16/08 - Rinke van Hell
Te zien op het XNoizz Flevo Festival, op donderdag 19 augustus. Met een...
16/08 - Rinke van Hell
Verrassend (en) prachtig. Echt een aanrader. Zeker als je Tom Waits in...
08/08 - Jan Sonneveld

Beste film

9.3 Inception
[14 stemmen]
9.1 The Miracle Maker
[8 stemmen]
8.8 Sophie Scholl - Die letzten tage
[11 stemmen]
8.8 Babette's Feast
[9 stemmen]
8.6 Dogville
[13 stemmen]

Agenda

Zin in Film op het Spui
31-08-2010 || Oude Lutherse Kerk, ingang Handboogstraat 6, Amsterdam
De Aleph cursus (L'Abri)
07-09-2010 || Kromme Nieuwegracht 90, 3512 HM Utrecht, Telefoon: 030 - 2316933, Email: labri@labri.nl
Film by the Sea
10-09-2010 - 19-09-2010 || CineCity
Cineclub voor jong en oud
13-09-2010 || Thomas a Kempis Leerhuis
Nederlands Film Festival
22-09-2010 - 01-10-2010 || diverse locaties, Utrecht
 

{TITLE_WEBFISH}

Zilveren webfish award 2010!