Saoirse Ronan, Mark Wahlberg, Rachel Weisz, Susan Sarandon, Stanley Tucci
GENRE
Fantasy, Thriller, Drama
CV·FILM KIJKADVIES
12
Volwassen thematiek Enkele geweldscènes Enge scènes
BEKEKEN
1137 keer
LEZERSWAARDERING
6
(2 stemmen)
(6) [2 stemmen]
The Lovely Bones
overgenomen van www.katholieknieuwsblad.nl
Door Michiel van Hout, geplaatst op 01-07-2010
Peter Jackson geeft een origineel beeld van het hiernamaals, al had hij meer te denken dan te bewonderen kunnen geven.
(Met twee extra besprekingen)
De veelzijdige filmmaker Peter Jackson heeft een probleem. Met zijn The Lord of the Rings-trilogie heeft hij het meest lucratieve en oscarwinnende project uit de filmgeschiedenis op zijn naam staan. Hoe kan hij dat succes nog evenaren? Met King Kong probeerde hij het nog eens met groots spektakel. Hoewel niet onverdienstelijk, leverde dat maar een fractie op van de inkomsten en oscars van The Lord of the Rings Jackson begon in de jaren tachtig als maker van hak- en prakhorror met een zeer bedenkelijke inhoud, maar met briljant geknutselde effecten. Met Heavenly Creatures sloeg hij in 1994 een andere weg in. Zijn speciale effecten stelde hij toen in dienst van een meeslepend verhaal over de fantasiewereld van twee misdadige meisjes, die een geheel eigen perspectief hebben op hun karikaturale omgeving. Met The Lovely Bones keert hij terug naar die stijl: een verhaal over misdaad met karikaturale bijfiguren. De speciale effecten heeft hij deze keer aangewend voor het creëren van het hiernamaals. De hoofdrol, het veertienjarige meisje Susie Salmon, is namelijk vermoord en vertelt haar verhaal vanuit een situatie tussen hemel en aarde, die wij vagevuur zouden noemen. Zij krijgt mee wat er op aarde gebeurt en stimuleert haar familie à la Hamlet tot het vinden van de dader.
Jackson toont opnieuw overtuigend zijn affiniteit met een religieus thema, maar dit verhaal leent zich minder voor de uitbundigheid aan effecten waarmee Jackson het opdist. Zijn hiernamaals is af en toe van een suikerzoete dromerigheid met een hoog Wachttoren-gehalte. De zoektocht naar de moordenaar is meer een emotionele thriller dan de mysterieuze aftasting van het transcendente die Jackson voor ogen leek te hebben. Dat wil niet zeggen dat de film niet onderhoudend is. Tot nu toe was een filmisch hiernamaals of traditioneel met Petrus Poortwachter of in de stijl van Dante vormgegeven (zoals in What Dreams May Come). Jackson geeft een origineel beeld, al had hij meer te denken dan te bewonderen kunnen geven. Wat moet Jackson dan wel doen om zijn succes te evenaren? Tolkien schreef nog een voorloper op zijn meesterwerk: The Hobbit. Daarover moest Jackson zich maar ontfermen. En na een slepend conflict over de opbrengsten van The Lord of the Rings is dat precies waar hij mee bezig is.
Recensie van Wouter Zwart:
Beklemmende thriller die niets met religieuze iconografie te maken wil hebben, maar toch goeddeels in een fantasierijke hemel plaatsvindt. The Lovely Bones heeft een zoete boodschap uit een zuur verleden.
Een waarschuwing voor ouders. Niet voor de kinderen, maar voor henzelf. The Lovely Bones heeft namelijk een gruwelijk perspectief. De veertienjarige Susie Salmon vertelt hoe haar familie (ouders, zusje, broertje, oma) omgaat met de dood. Haar dood. Zij is vermoord door een eigenaardige buurman, Mr. Harvey, die teruggetrokken leeft in een griezelig normaal huis. Hij valt niemand lastig, wordt niet opgemerkt, is een ‘nobody’. Maar een zonderling met een gruwelijke geest. Hij is verslaafd aan het vermoorden van kinderen.
Harvey heeft een pafferig gezicht met helderblauwe ogen achter een grote bril boven een eenzame snor – een stereotype ‘enge’ man. Die moet wel een verborgen leven leiden. Een viezerik zijn, of een moordenaar zelfs. Wanneer slaat hij toe en hoe? En wie gaat hem stoppen? Die spanning maakt de hele film benauwend. Zeker als je beseft dat elders mensen rondlopen die zo verziekt door het leven gaan.
Susie belandt na haar dood in een tussenwereld – een beetje hemel en een beetje aarde. In die tussenwereld geeft zijzelf vorm aan haar omgeving. Herinneringen aan de aarde komen surrealistisch groot voorbij, natuurwetten houden geen steek, alles is absurd, als in een droom. Het zijn prachtige beelden uit de schatkamer van Peter Jackson, die ons al had overtuigd van zijn technische bekwaamheid door zijn meesterlijke verbeelding van Tolkiens The Lord of the Rings.
De grote nadruk die in The Lovely Bones op de vorm ligt, overschreeuwt een verder zeer persoonlijk en emotioneel verhaal, doortrokken van een traumatische ervaring van de schrijfster, Alice Sebold. Zij is in haar jeugd verkracht en de besmetting van die herinnering zit in al haar boeken. In The Lovely Bones voel je - met Sebold - wat er gebeurt wanneer onschuld en bescherming wegvallen. Als een geliefde wordt vermoord barst een illusie van veiligheid - naakt ben je, hulpeloos, wanhopig. Er is iets kostbaars gebroken. Mark Wahlberg en Rachel Weisz, de acteurs die de ouders van Susie spelen, laten dit goed zien. Beiden stralen van nature een zekere kwetsbaarheid uit. Wahlberg vertolkt geloofwaardig een liefdevolle vader die rusteloos jaagt op de moordenaar. Goed gecast.
Susie geniet van haar happy-clappy hemel, waarin haar emoties naar believen tijd en ruimte buigen, maar een scheppergod nooit ten tonele wordt gevoerd. De aarde trekt aan Susie. Ze ziet, of beter, voelt haar familie gebukt gaan onder het verlies. Ze haat Harvey en die haat zorgt ervoor dat ze niet naar de echte hemel kan, wat zoveel betekent als werkelijk vrij zijn. De areligieuze tussenwereld annex hemel van Jackson en Sebold is verre van christelijk en rolt uit de koker van zweverige Oprah-adepten voor wie het eind zoiets is als het vinden van het ultieme in liefde, geluk en vrijheid. Een mooie hemel, maar niet meer dan dat. Erg vrijblijvend, makkelijk te verteren door een breed publiek. Verwacht geen waarheid of rechtvaardigheid in het hiernamaals van The Lovely Bones. Zulke ‘zware’ begrippen breken te makkelijk door de zoete lichtvoetigheid heen en doen het kantelen naar een voor Jackson ongewenste maar aan de Bijbelse schildering meer recht doende versie. Een versie die je sneller vindt in het werk van christelijke schrijvers als Randy Alcorn en Frank Peretti. De laatste krijgt overigens nog een ‘glansrijke’ rol toebedeeld. Terloops wordt zijn naam genoemd, als verdachte van de kindermoord.
De boodschap van het verhaal laat zich dus snel vertellen: kijk na gruwelijk leed niet achterom, het leidt tot niets. Laat het achter je, vergeet het. Hervind jezelf, zie wat een prachtig geraamte van herstel en verzoening kan groeien wanneer je de liefde de duisternis laat verjagen. Een lieflijk geraamte.
Ja, het kwaad krijgt een antwoord, maar dat geeft Jackson noodgedwongen. Een proefpubliek was zo opgefokt door de misdaden dat de milde afloop in een eerdere versie onbevredigend werd gevonden. De straf moest hard en zichtbaar zijn. We willen geen zoete afloop als het zuur de afgelopen uren zo bijtend is. Recht is een voorwaarde voor (wereldse) vergeving. Pas dan groeit er vlees aan dit lieflijk geraamte. Maar het wankelt in The Lovely Bones; het halve van vergetelheid is nooit zo bevredigend als het radicale van vergeving. Wel minder pijnlijk, en wie durft dan nog verder te gaan?
Hugo de Bruijne in Nederlands Dagblad:
(6) [2 stemmen]
REAGEREN
Reageer op deze recensie of plaats je eigen recensie van deze film! (alleen voor geregistreerde bezoekers)
Ben je nog niet geregistreerd? Meld je dan hier aan (gratis). Je ontvangt dan gelijk de
e-nieuwsbrief van BlikOpOneindig, zodat je op de hoogte blijft van nieuwe filmrecensies en artikelen op de site. Ben je al wel
geregistreerd bezoeker, maar heb je nog niet ingelogd? Dan kun je dat hier alsnog doen:
Reactie door wouter zwart op 01-03-2010 om 16:43:49
Overigens zal de film goed passen in een (jeugd)cultuur waarin het zogenaamde 'Moralistic Therapeutic Deïsm' (MTD), een vondst van socioloog Christian Smith, het godsbeeld bepaald. Volgens dit MTD is er wel degelijk een scheppende god, maar het is een god die op afstand blijft, die wil dat mensen lief doen tegen elkaar, geluk nastreven en zich goed voelen en die er ook nog eens voor zorgt dat je zeker mag weten dat je naar de hemel gaat als je goed bent.
Reactie door wouter zwart op 28-02-2010 om 23:36:55
Hier een reactie met een spoiler.
Jackson lijkt bij de dood van de moordenaar, wat ogenschijnlijk een ongeluk is, wel te suggereren dat er een 'bovennatuurlijke' kracht aan het werk is en er dus aan recht gedaan wordt. Harvey krijgt tijdens het aanspreken van een potentieel slachtoffer een ijspriem op zijn schouder, waardoor hij van pijn achteruit deinst, het ravijn in. Zoals gezegd is het gruwelijke van die valpartij aangedikt in een nieuwe versie. Er is dus wel sprake van recht, maar het doet zo onaf aan. Volgens mij gaat het hier niet om een gelukkig toeval, zoals Hugo in zijn recensie zegt. Dat blijkt volgens mij uit twee dingen: 1. het gebeurt tijdens een nieuwe aanval, waarvan Harvey dus weerhouden wordt. 2. Het camerastandpunt is vanuit een 'God'-perspectief, vanuit de priem, waar ook nog eens een veelzeggende glinstering doorheen gaat voordat het valt. Er is dus wel een god die de hand heeft gehad in zijn levenseinde. Maar die god is eerder het heidense noodlot met sturing. Dus wel een god(sbeeld) bij betrokken, maar het is een nietszeggend, afstandelijk idee met wat mismaakte trekjes van de christelijke God. Dat er geen sprake lijkt te zijn van recht, komt ook nog eens omdat de plot van de moordenaar aan het eind losgekoppeld wordt van de plot van Susie en haar familie. Gerechtigheid kan eigenlijk alleen plaatsvinden in de connectie tussen die twee. De God van de Bijbel staat zo inderdaad merkbaar buitenspel.
