|
|
|
(8.8) [5 stemmen] 
|
|
|
|
Donnie Darko
|
De ondergang van de wereld voorspeld
|
|
Door Jaap Noordzij, geplaatst op 19-09-2009
|
|
|
Donnie Darko is een hoogbegaafde tiener met psychische problemen. Hij slikt medicijnen (of hij zou dat moeten doen) en leidt verder een vrij normaal leven. Daar komt verandering in wanneer hij hallucinaties krijgt waarbij hij wordt aangesproken door een konijn: de wereld zal vergaan en wel binnen 29 dagen.
|
|
Wat volgt is een bizarre reeks gebeurtenissen waarbij zo ongeveer alle grote levensthema's aan de orde komen: Wat is waarheid? Bestaat God? Heeft de mens een vrije wil? Hoe moet je handelen om een goed leven te leiden? In 2001 had de film in de bioscoop geen succes, maar in de loop der tijd heeft hij een cult-status gekregen: je houdt van de film of je vindt er niet veel aan.
Donnie slaapwandelt. Op 2 oktober 1988 wordt hij in gewekt door iemand in een konijnenpak (Frank) die hem meeneemt naar buiten en hem vertelt dat over 28 dagen, 6 uur, 42 minuten en 12 seconden de wereld zal vergaan. Plotseling valt een motor van een straalvliegtuig uit de lucht en vernietigt de slaapkamer van Donnie. Een paar dagen later krijgt Donnie weer bezoek van het konijn. Nu moet hij de school onder water zetten. Hij hoeft hierbij niet bang te zijn dat hij gepakt wordt. Frank vertelt hem over tijdreizen en geeft hem, nog weer een paar dagen later, de opdracht om het huis van de prominente 'health guru' Jim Cunningham (Patrick Swayze) in brand te steken. De brandweer vindt in de kelder van het huis een ruimte waar kinderporno gemaakt werd.
Tegen het einde van de film organiseren Donnie en zijn zus Elizabeth een Halloween party. Donnie vertrekt met zijn vriendin en een paar vrienden van het feest om een bezoek te brengen aan een oude vrouw - ze is 101 jaar oud - Roberta Sparrow. Deze vrouw heeft ooit een boek over tijdreizen geschreven. Bij het huis aangekomen worden ze overvallen door inbrekers en in de commotie die daarop volgt wordt Gretchen, de vriendin van Donnie, overreden door Frank, de vriend van zijn zus Elizabeth. Frank draagt een Halloween kostuum: een konijnenpak. Donnie schiet Frank dood met het pistool van zijn vader. Daarna vertrekt hij met de auto van zijn ouders en het lichaam van Gretchen naar een heuvel vanwaar hij een tijd-tunnel ziet openen. Een vliegtuig met daarin de moeder en het jongere zusje van Donnie wordt geraakt, stort neer en verliest daarbij een motor.
In de laatste scène van de film ligt Donnie in bed. Hij weet wat er gaat gebeuren, maar hij blijft in bed liggen. Daardoor verandert hij als het ware de toekomst. Een straalmotor valt op het huis, Donnie komt om, maar alle andere personen blijven in leven.
Hermeneutiek
De film is een prachtig voorbeeld van een situatie waarin je een uitleg van de gebeurtenissen naast je eigen belevingswereld kunt leggen. Hoewel regisseur Richard Kelly later een eigen interpretatie heeft gegeven, lijkt het toch vooral zijn bedoeling dat iedere kijker zelf een interpretatie geeft waardoor hij zin geeft aan de inhoud van de film. De mening van de regisseur is maar één van de vele mogelijke interpretaties. Naar mijn mening is de film vooral een cult-object geworden, omdat hij op een unieke manier totaal verschillende interpretaties toestaat. Kelly zelf geeft een vrij technische uitleg op basis van tijdreizen en multiversa (meerdere universums in parallel). Maar een uitleg op basis van allerlei occulte krachten is ook mogelijk en het is zelfs mogelijk de film christelijk te duiden als je let op de manier waarop Donnie zichzelf opoffert voor de familie en vrienden in zijn omgeving.
Donnie's keuze
Hoe je het ook wendt of keert, het concept tijdreizen is altijd verbonden met determinisme. Bijzonder in deze film is dat Donnie hierbij ook de relatie legt met geloof in God. Dat is een interessante aanpak en daarom voel ik ook wel veel voor een min of meer christelijke interpretatie van de film.
In het begin van de film fluistert de oude Roberta Sparrow in zijn oor: "Ieder schepsel op aarde sterft alléén". Donnie is daarover nogal van streek. Hij bespreekt het met zijn psychiater Dr. Lilian Thurman en hij merkt daarbij op dat het absurd is om God te zoeken als je toch alléén moet sterven. Donnie wil niet alleen zijn. Later zegt hij dat hij daarom Frank moet gehoorzamen, omdat die zijn leven gered heeft. Anders moet hij alleen achterblijven: "..en dan kom ik nooit achter de zin van dit alles ... dan kom ik nooit achter zijn grote plan". Op de vraag van Dr. Thurman of hij dan in God gelooft en in een 'masterplan' van God geeft hij niet direct antwoord, maar het lijkt er op dat dit wél zo is.
Verderop in de film ontwikkelt Donnie het vermogen om een soort 'tijdlijn' te zien bij iedereen die hij tegenkomt. Hij ziet als ware de directe toekomst en de bewegingen van die persoon. Als God de tijd regeert is alles vooraf vastgelegd, maar Donnie kan niet accepteren dat "iedereen alleen sterft". Hij worstelt met de paradox dat het leven lijkt uit te lopen op enkel dood - het einde van de wereld, maar dat tegelijkertijd God een toekomst heeft voorbestemd waarin leven is. Iedereen moet sterven, maar christenen geloven dat het sterven van de individuele mens een 'doorgang naar het eeuwige leven' is. Met zijn psychiater bespreekt hij daarom de mogelijkheid dat iemand de toekomst kan beïnvloeden onder de voorwaarde dat hij daarmee binnen Gods 'kanaal' blijft. Donnie kiest dan bewust één richting. Zijn oplossing is een praktische toepassing van de uitspraak van Paulus: "Leven is Christus en sterven is winst" en ook van de weg die Jezus koos toen hij zijn leven gaf voor zijn vrienden.
Met toestemming overgenomen van www.jaapnoordzij.nl
|
|
|
|
(8.8) [5 stemmen]
|
|
|
|
REAGEREN
Reageer op deze recensie of plaats je eigen recensie van deze film!
(alleen voor geregistreerde bezoekers)
Ben je nog niet geregistreerd? Meld je dan hier aan (gratis). Je ontvangt dan gelijk de
e-nieuwsbrief van BlikOpOneindig, zodat je op de hoogte blijft van nieuwe filmrecensies en artikelen op de site. Ben je al wel
geregistreerd bezoeker, maar heb je nog niet ingelogd? Dan kun je dat hier alsnog doen:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
