Nick Schenk (screenplay & story), Dave Johannson (story)
HOOFDROLLEN
Clint Eastwood, Bee Vang, Ahney Her, Christopher Carley, Brian Haley
GENRE
Drama
CV·FILM KIJKADVIES
12
Racisme / discriminatie Enkele geweldscènes Grof taalgebruik
BEKEKEN
1473 keer
LEZERSWAARDERING
7.3
(8 stemmen)
(7.3) [8 stemmen]
Gran Torino
Exit Clint Eastwood - de acteur?
Door Ruben Bazuin, geplaatst op 09-03-2010
Ten tijde van de release van Gran Torino vertelde Clint Eastwood in interviews dat dit zijn laatste rol als acteur zou zijn. De man die ons onder meer Dirty Harry gaf houdt het wat die kant van de camera betreft voor gezien. Een groot verlies voor de filmwereld, hoewel hij ons als regisseur al Unforgiven, Mystic River en Million Dollar Baby bracht. Stuk voor stuk kwaliteitsfilms. Helaas kan van Gran Torino niet hetzelfde worden gezegd.
*Nu met extra recensie van Michiel van Hout, overgenomen uit het Katholiek Nieuwsblad
Eastwood speelt Walt Kowalski, een gepensioneerde werker uit de autofabrieken in Detroit. Walt is ook een oud-veteraan van de oorlog in Korea, welke na thuiskomst is getrouwd en vader is geworden. Zoals het vaker is met ex-veteranen heeft Walt genoeg gruwelijkheden gezien om er de rest van zijn leven last van te hebben. Hij is een man van veel primaire geluiden in plaats van woorden. Niet geheel onbekend terrein voor een Eastwood-karakter. Wanneer we hem voor het eerst zien staat hij naast de grafkist van zijn vrouw. De kerkzaal is gevuld met familie, vrienden en bekenden. Af en toe druppelen er nog wat mensen binnen, zoals zijn kleindochter, die in zijn ogen een te kort shirtje aan heeft. Het hoofd dat hij vervolgens trekt is als een vulkaan die op uitbarsten staat. Zijn beide zoons bespreken vervolgens hoe het nu met hun vader verder moet gaan, nu moeder overleden is. Pa heeft al een moeilijk karakter en is erg eigenzinnig. Hij moet niet vereenzamen.
Het overlijden van zijn vrouw is inderdaad een enorme klap voor Walt. Niet alleen verliest hij hiermee de vrouw van wie hij hield, maar ook de laatste bewoner van de wereld zoals hij die kende. Veel bekenden en buren zijn overleden of verhuisd en hiervoor in de plaats zijn veel immigranten gekomen, zoals de Hmong familie die nu naast hem woont. Elke keer weer als hij naar het huis van zijn buren kijkt, vertrekt zijn gezicht van afgrijzen. Hoe kan het dat hun verpauperde jungle die voor tuin moet doorgaan aan zijn perfecte gazonnetje grenst? De woorden waarmee hij hen meerdere malen binnen- en buitensmonds uitscheldt zijn niet goed te vertalen en zetten hem neer als een verstokte racist.
Een tijd lang is er sprake van een status quo, maar deze wordt op een nacht wreed verbroken. Walt hoort gerommel in zijn garage en snelt er heen, gewapend met een geweer. Hij betrapt buurjongen Thao op het proberen te stelen van zijn kostbare Ford Gran Torino. Thao is hiertoe gedwongen door de plaatselijk bende, om zo een eigen lidmaatschap te verdienen. Maar hij is helemaal niet het bende-type. Hij wordt er eerder op betrapt terwijl hij de afwas doet of in de tuin bezig is. De bende besluit langs te komen om Thao nog een kans te geven zijn mannelijkheid te bewijzen. Wanneer dit gebeurt maken ze de fout zich ook in Walt’s tuin te begeven, waarop de trotse eigenaar hen met harde hand en geladen geweer verwijdert. In de ogen van Thao’s familie is Walt een held: hij heeft ervoor gezorgd dat de jongen niet in de handen van de bende is gevallen. Veel dankbetuigingen en cadeau’s vallen Walt ten beurt en hij begint te beseffen dat zijn impulsieve actie wel eens grote gevolgen kan hebben voor niet alleen het leven van zijn buren, maar ook zijn eigen.
Gran Torino is de nodige lof ten deel gevallen. Deels is dit terecht, want het is een film die thema’s als verlossing en tolerantie aansnijdt. Maar het is ook een film die soms onbeholpen aanvoelt. Zo laat Eastwood in enkele scènes zien hoe de situatie in de buurt is. Er zijn bendes die elkaar het leven zuur maken, er zijn immigranten die in de huizen van weggetrokken Amerikanen trekken en er is het nodige racisme. Maar de manier waarop het onderlinge onbegrip en racisme wordt gebracht voelt ietwat knullig en geforceerd aan. We weten dat dit gevoelige onderwerpen zijn, maar we hebben dit al veel vaker en ook indringender gezien. Het is alsof Eastwood hier met grove streken aan het schilderen is. Dit in tegenstelling tot bijvoorbeeld Million Dollar Baby, waar hij in gepast tempo een fijn gedetailleerd werk op het doek brengt.
Mocht Gran Torino echt het laatste werk van Clint Eastwood als acteur zijn, dan is het een mooi einde van een rijke carrière. Als Walt Kowalski leert hij op zijn oude dag zich open te stellen en in te zetten voor de mensen om hem heen. Maar het is ook een verlies voor liefhebbers wereldwijd. Wij moeten het dan doen met de regisseur Clint Eastwood, die met Gran Torino een degelijke film heeft gemaakt, maar helaas ook niet meer dan dat.
*****
Door Michiel van Hout
Clint Eastwood is op zijn oude dag productiever dan ooit. Het laatste decennium maakte hij gemiddeld jaarlijks een film. Woody Allen presteert dat weliswaar ook, maar Eastwood ontwikkelt zich – in tegenstelling tot Allen – met steeds nieuwe inzichten door met zijn oude imago te spelen. Op het wat minder evenwichtige Changeling na, worden Eastwoods films ook steeds beter. Is dat ondanks zijn 78-jarige leeftijd of juist dankzij een met de jaren groeiende wijsheid?
In Gran Torino plaatst hij onder andere deze vraag in een breder kader aan tegenstellingen binnen de Amerikaanse samenleving: jong tegenover oud, onervaren tegenover getraumatiseerd, ijverig tegenover baldadig, idealistisch tegenover gedesillusioneerd, gezond en levend tegenover ziek en dood. In tegenstelling tot in Changeling speelt Eastwood deze keer weer zelf de hoofdrol (en laat de muziek aan zijn beter gekwalificeerde zoon over). Zijn personage van Poolse afkomst, Walt Kowalski, lijkt alle kenmerken van de typische Amerikaan (blanke conservatieve man) in zich te bundelen, die door de bijfiguren om hem heen worden gecontrasteerd. Hij is het toonbeeld van het oude Amerika, dat geconfronteerd wordt met nieuwe immigratie en de veranderingen van de moderne tijd.
Zijn auto, een Ford Gran Torino, die zijn halfzachte buurjongen Thao, een Hmong uit Laos, probeert te stelen om in de jeugdbende van zijn neef opgenomen te worden, is niet alleen een katalysator van het verhaal. Het voertuig is ook een sterk symbool voor de zwart-wit tegenstellingen en neergang van het huidige Amerika. Ford was altijd het oude, vertrouwde automerk dat de Amerikaanse industrie opbouwde en vormgaf, maar is nu, al voor de recente crisis, op sterven na dood. Zo falen ook de moraal en het arbeidsethos van de jeugd en het ideaal van immigrantensmeltkroes.
Een ander sterk symbool dat als motief door de film loopt is het sacrament van de biecht. De film begint als Kowalski’s devote vrouw overlijdt. Hij vereenzaamt en haakt af bij het kerkbezoek. De jonge, onervaren kapelaan Janovich probeert hem met pastorale gesprekken weer bij de sacramenten te betrekken, maar slaagt daar vooralsnog niet in.
Eastwood speelt vervolgens genuanceerd met de verwachtingen van de kijker die denkt dat Kowalski zich zal ontwikkelen volgens de vertrouwde Eastwood-personages. Sergio Leoni, in wiens spagetthi-westerns Eastwood bekend werd, zei al eens plagend dat Eastwood als acteur maar twee gezichtsuitdrukkingen kent: met en zonder hoed. Maar zoals Eastwood zijn cowboy-type een metamorfose gaf in Unforgiven, daar laat hij nu zijn wreker-type Dirty Harry een grondige analyse en veranderingsproces ondergaan. Kowalski neemt zich voor zijn autostelende buurjongen een heropvoeding tot echte, grofgebekte man te geven, maar komt onder de indruk van de aanhankelijkheid en gastvrijheid van de Hmong, die hij eerst niet kon luchten of zien. Hij komt in zijn element bij wie hij dat het minst verwachtte. Van wraakbeluste, xenofobe brompot verandert hij in een kwetsbare, bijna aandoenlijke man die ontdekt dat zijn leven ten einde loopt, overigens zonder zijn wilde haren te verliezen. Hij leert zelfs weer wat echte liefde en mannelijkheid volgens het Evangelie zijn: niet sterk en stoer doen, maar zwakheden onder ogen durven zien en je kruis op je nemen.
Als ik te veel over de climax vrijgeef, zou ik de kracht van Gran Torino inperken. Daarom hoop ik niet te veel te zeggen met een compliment voor de manier waarop Eastwood onverwachte intensiteit combineert met een verantwoorde morele boodschap. De worsteling met het (katholieke) geloof is het afgelopen decennium tot een belangrijk thema in zijn oeuvre uitgegroeid. Maar waar bijvoorbeeld Million Dollar Baby wel intens was, maar moreel onbevredigend, daar is het thema in Gran Torino tot volle wasdom gekomen. Het is jammer dat Eastwood heeft aangekondigd dat dit zijn laatste film als acteur zal zijn, nu hij zijn beide grote types een volwaardig en gewaardeerd einde heeft kunnen geven. Ik hoop dat dit niet betekent dat regisseur Eastwood hiermee ook zijn christelijke thema’s naast zijn cowboyhoed aan de kapstok hangt, want hoe christelijker zijn uitwerking is, hoe sterker hij als filmmaker blijkt te worden. En dat op zijn leeftijd.
(7.3) [8 stemmen]
REAGEREN
Reageer op deze recensie of plaats je eigen recensie van deze film! (alleen voor geregistreerde bezoekers)
Ben je nog niet geregistreerd? Meld je dan hier aan (gratis). Je ontvangt dan gelijk de
e-nieuwsbrief van BlikOpOneindig, zodat je op de hoogte blijft van nieuwe filmrecensies en artikelen op de site. Ben je al wel
geregistreerd bezoeker, maar heb je nog niet ingelogd? Dan kun je dat hier alsnog doen:
Reactie door Rick Jansen op 09-03-2010 om 17:53:11
Gister gekeken. Zeker een aanrader! Het plot is niet heel erg fantastisch, maar het acteerwerk is prima en met name Clint is fantastisch. Zijn metamorfose gedurende de hele film is erg goed gedaan.
Reactie door Rick de Gier op 21-01-2010 om 10:34:29
Ben wel verbaasd dat deze zo lovend is ontvangen. Ik heb wel een zwak voor Clint, vooral als regisseur; hij heeft een prettige rustige stijl, vooral Million Dollar Baby vind ik geweldig. Maar het scenario van deze film vond ik wel erg zwak.
Reactie door Bart Cusveller op 10-12-2009 om 15:29:38
Vond ik wel een mooie film. Mooie rol, mooi gemaakt, mooie gelijkmatige opbouw. En mooi thema.
