|
|
|
(8) [2 stemmen] 
|
|
|
|
Solaris
|
Een god in een hoekje van het heelal
|
|
Door Johan Ebbers, geplaatst op 15-07-2008
|
|
|
Hit-regisseur Soderbergh (Ocean’s Eleven, Traffic) wilde ook eens een sciencefictionfilm maken en koos voor een alternatieve versie van Tarkovski’s Solaris (1971). Weldadig is de soberheid van de film die (net als die van Tarkovski) niet zwelgt in special effects of geweld. Jammer dat de problematiek waar de film aan raakt niet meer invoelbaar is.
|
|
Tijd: ongeveer 40 jaar vanaf nu. Solaris, een veraf gelegen planeet, wordt onderzocht met het oog op eventuele commerciële exploitatie. De planeet lijkt vooral te bestaan uit water en blauwe wolken, met wit licht dat van binnenuit door het voortdurend bewegend wolkendek naar buiten breekt. Van het oppervlak stijgt een oneindig aantal ijle lichtdraden op die zich op een andere plaats weer vasthechten. Een hemellichaam met een hypersensitief oppervlak. En met buitengewone eigenschappen.
Het of hij blijkt te weten wat de astronauten denken die met hun ruimteschip om hem heen draaien. En hij laat de mensen die het sterkst in hun herinnering voorkomen, materialiseren in het ruimteschip. Zo loopt daar ‘het zesjarig zoontje’ van een van de onderzoekers rond, terwijl het echte zoontje nog gewoon op aarde is.
Dit levert problemen op: zijn die materialisaties nu mensen en moeten ze zo behandeld worden, of zijn het illusies en mag je hen vernietigen? Om het nog ingewikkelder te maken kunnen de materialisaties ook zelf spreken en nadenken, precies zoals de astronauten hen zich herinneren. Maar ook zij weten niet wat hun status is.
In vertwijfeling stuurt een van de onderzoekers een bericht naar zijn psychiater op aarde (George Clooney) met de vraag of deze naar het ruimteschip wil komen om te helpen. Maar deze valt ten prooi aan dezelfde fenomenen. Hij ontmoet “zijn vrouw” die zelfmoord gepleegd had. Uiteindelijk keren alleen hij en een andere astronaut terug naar de aarde. Om daar te bemerken dat het verhaal niet voorbij is.
Het moeizame van de film is dat de verwarring die de astronauten zo verscheurt, je niet echt kan raken. Daarvoor komen hun problemen te gekunsteld over.
Toch raakt de film aan werkelijke kwesties, vooral in datgene wat de materialisaties zeggen als ze nadenken over hun absurde bestaan. Het lijken net moderne mensen. Als de gematerialiseerde vrouw van de psychiater naar de blauwe planeet kijkt, zegt ze: “Hij heeft me geschapen, maar ik kan niet met hem praten.” Daarmee verwoordt ze eigenlijk een verlangen naar contact met een persoonlijk God. Het verlangen dat hij / Hij zal gaan spreken. En tegelijk haar wanhoop – er komt geen woord, ze moet het zelf maar uitzoeken.
In overeenstemming met dit godsbeeld is de uitspraak van een andere materialisatie: ‘Er zijn geen antwoorden, alleen keuzes’. Als er geen persoonlijke en sprekende God is, is ook de status van een mens arbitrair geworden. Wie zal ons dan zeggen wat de mens is? Het wordt een willekeurige keuze om iemand als mens te zien, of niet. Een keuze waar die zwijgende planeet-god Solaris zijn schepselen lelijk mee laat zitten. In dat licht komt het miraculeuze gelukkige eind van de film irreëel over. Waarom zou zo’n ‘god’ ineens alles goed af laten lopen? Zo hadden we hem nog niet leren kennen.
[Eerder verschenen in Impact Magazine]
|
|
|
|
(8) [2 stemmen]
|
|
|
|
REAGEREN
Reageer op deze recensie of plaats je eigen recensie van deze film!
(alleen voor geregistreerde bezoekers)
Ben je nog niet geregistreerd? Meld je dan hier aan (gratis). Je ontvangt dan gelijk de
e-nieuwsbrief van BlikOpOneindig, zodat je op de hoogte blijft van nieuwe filmrecensies en artikelen op de site. Ben je al wel
geregistreerd bezoeker, maar heb je nog niet ingelogd? Dan kun je dat hier alsnog doen:
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
