|
|
|
|
(7.9) [16 stemmen] 
|
|
|
|
The Devil’s Advocate
|
Het werk van de grote verleider
|
|
Door Bart Cusveller, geplaatst op 19-01-2008
|
|
|
Sommige films kunnen wel een bijsluiter gebruiken: als je de uitwerking niet goed kent, kun je er beter niet aan beginnen; pas als je weet dat de uitwerking goed zal zijn, kun je ze met de juiste dosering innemen. Zo’n film is The Devil’s Advocate: een heftige film over de verleiding en het weerstaan van het kwaad. De bijsluiter zegt: helemaal kijken of helemaal niet.
|
|
Er is een grapje over een advocaat die aan de hemelpoort komt en door Petrus wordt gefeliciteerd met zijn hoge leeftijd. De advocaat vraagt: “Hoezo?” en Petrus legt uit: “Ik heb hier al je urendeclaraties en bij elkaar opgeteld ben je 400 jaar oud!” Advocaten en eerlijkheid, een duivelse combinatie? Sommigen gaan zelfs zo ver om succes te hebben dat er helemaal geen eerlijkheid meer te bekennen valt. Ze hebben hun ziel verkocht aan de duivel, zeggen we dan. Op dit gegeven is de film The Devil’s Advocate gebaseerd.
Aanvankelijk lijkt het verhaal op het boek van John Grisham, The Firm (verwarrend genoeg in het Nederlands vertaald als Advocaat van de duivel) waarin een avocaat (in de filmversie Tom Cruise) er in wordt geluisd om als het ware advocaat van de duivel te gaan spelen voor de maffia. Maar gaandeweg ontstaat het vermoeden dat we de titel van de film The Devil’s Advocate, naar een boek van Andrew Neiderman, wat letterlijker moeten nemen. Een jonge, getalenteerde advocaat, Kevin Lomax, staat in een ontuchtzaak voor het dilemma de schuldige te moeten vrijpleiten. Maar waar leidt dat toe? Als hij succes heeft krijgt hij een baan aangeboden bij een top-advocatenkantoor in New York. “Babylon”, zegt zijn bijbelvaste moeder. Aan het hoofd van het kantoor staat John Milton. Uiteraard een verwijzing naar de auteur van Paradise Lost, een verhaal over de zondeval van de mens...
Ze maken kennis in een scene die doet denken aan de verzoeking van Jezus op het dak van de tempel: de hele wereld ligt aan zijn voeten en hij hoeft maar ‘Ja’ te zeggen tegen het aanbod. Kevin krijgt zaken toegeschoven die mediagevoelig zijn en zijn ego strelen. Zijn succes betekent wel dat hij minder tijd aan zijn vrouw kan besteden. Deze begint zich steeds ongelukkiger te voelen en gaat schijnbaar gekke dingen zien. Als kijker wordt je aanvankelijk ook in het duister gelaten: zijn er nu kwade machte in het spel of zijn het hallicunaties? Kevins vrouw (een overtuigende rol van Charlize Theron) begint zich af te vragen of zijn roem niet een test is, een beproeving van zijn integriteit en liefde. Ook zijn moeder ziet het rijzen van zijn ster in dat licht en citeert: “Zie, ik zend u als een schaap onder de wolven”. Er is in deze test steeds een rol als tegenwicht weggelegd voor het christelijk geloof.
John Milton (die ook z’n bijbel kent) gooit er daarom nog een schepje bovenop. Als Kevin wil kan hij alles bereiken. Alles wat verleidelijk is komt binnen zijn bereik, zoals vrouwen, rijkdom en invloed, ook met de suggestie van hun perverse varianten. Hij laat het ook maar weer eens aan de vrouw over om de man om te krijgen – er zit heel wat bloot in de film. We krijgen een eng inkijkje in het werk van de grote verleider. Hij speelt altijd in op wat je zelf wilt. De regisseur, Taylor Hackford (bekend van An Officer and a Gentleman) geeft aan er niet in geinteressserd te zijn het kwaad aan de duivel toe te schrijven, maar wel aan de keuzevrijheid van de mens. Uiteindelijk is het je eigen schuld als je je integriteit opoffert en voor de verleiding bezwijkt. Als Kevins vrouw zelfmoord pleegt beseft hij eindelijk hoe diep hij gezakt is en aan het slot van de film gaat hij verhaal halen bij Milton. Het zou jammer zijn om de ontknoping hier alvast te beschrijven. Maar het is voor het kijken van de film van belang om hier door te zetten. Milton houdt een monoloog over God en Duivel die chistenen ongemakkelijk zullen vinden – omdat hij zoveel ware dingen zegt over de manier waarop wij God en onszelf zo vaak zien. In deze rol is Al Pacino geweldig. Het mag opmerkelijk heten dat hij in zijn hele carriere maar een Oscar heeft gewonnen en dat voor een redelijk rol in een redelijke film. Ik mag graag denken dat hij hem met terugwerkende kracht verdient heeft met zijn rol in The Devil’s Advocate.
Niet alleen in deze slotmonoloog, maar ook elders in de film komen we vloeken en godslastering tegen. Maar wie de hele film afkijkt, kan vermoeden dat dit geen toeval is. Het script zit wel zo in elkaar dat de namen van God en Jezus steeds vallen wanneer iemand onder ernstige stress van een verkeerde keuze staat: dus ook weer als tegenwicht wanneer een duivelse consequentie van een verleiding heeft toegeslagen.
Zijn we dus gevangenen van onze eigen keuzevrijheid? Kevin snapt dat hij oude ik moet afleggen, ja, dat de oude mens moet sterven. Hij kan alleen aan de neerwaartse spiraal van verkeerde keuzes ontsnappen als hij het idee opgeeft dat je wel een beetje aan verleiding kan toegeven en een beetje integriteit kunt opgeven. Het begin moet goed zijn, anders rest er alleen slavernij aan het kwaad of totale ondergang. Dit wordt pas goed duidelijk als we de hele verhaalstructuur van de film overzien. Wat godslasterlijk leek, blijkt dan een diepe waarheid over deugd en ondeugd van ons mensen te tonen. The Devil’s Advocate is daarmee zo’n film waarin op het narratieve vlak niet zoveel fraais te zien geeft, maar waarin op het symbolische vlak de crux zit.
|
|
|
|
(7.9) [16 stemmen]
|
|
|
|
REAGEREN
Reageer op deze recensie of plaats je eigen recensie van deze film!
(alleen voor geregistreerde bezoekers)
Ben je nog niet geregistreerd? Meld je dan hier aan (gratis). Je ontvangt dan gelijk de
e-nieuwsbrief van BlikOpOneindig, zodat je op de hoogte blijft van nieuwe filmrecensies en artikelen op de site. Ben je al wel
geregistreerd bezoeker, maar heb je nog niet ingelogd? Dan kun je dat hier alsnog doen:
|
|
|
|
|
REACTIES
|
|
|
Reactie door Dick Lagewaard op 28-08-2009 om 22:30:09
|
Het leek wel een verfilming van de screwtapeletters (Brieven uit de hel) van C.S. Lewis. Stevige film met veel stof voor bespreking. Goede recensie van Bart
Dick Lagewaard
|
|
|
Reactie door F J op 04-02-2008 om 16:10:36
|
|
kandidaat voor most redeeming, mensen wat goed!
|
|
|
Reactie door Gerco Landman op 02-02-2008 om 21:56:06
|
Zeer indrukwekkende film over hoe de duivel kan werken. Wij hebben deze film gezien met de 6 jongens van ons studentenhuis (allen Christenen), ergens 's nachts in Center Parcs, en na de film acuut een gebedsstond ingelast.
Zoveel indruk maakte deze film, een must-see !
|
|
|
