Jeremy Blackman, Tom Cruise, Philip Seymour Hoffman, Julianne Moore
GENRE
Drama
CV·FILM KIJKADVIES
16
Veel grof taalgebruik Enkele geweldscènes Drugsgebruik
BEKEKEN
12985 keer
LEZERSWAARDERING
8.3
(39 stemmen)
(8.3) [39 stemmen]
Magnolia
Het verleden de jager, de mens de prooi
Door Reinier Sonneveld, geplaatst op 15-01-2010
Hoe kan een film tegelijk zo humaan en zo lomp zijn? De eerste keer dat ik Magnolia zag, met een groep studenten, werd de film na een kwartier verontwaardigd uitgezet. Tom Cruise was zijn beruchte antivrouwelijke monoloog begonnen en die zit je lastig uit, zonder het besef dat Tom Cruise nog een lange weg te gaan heeft, waarin hij ook flink op z’n nummer wordt gezet.
Magnolia is een groots project, waar je in drie uur maar liefst negen hoofdpersonages volgt. Vandaar de titel: de film is als een bloem waarin de blaadjes in een hart samen komen. Maar wat is dat hart? Geen van de negen hoofdpersonages kun je de allerbelangrijkste noemen. Hun levens zijn, met talloze subplotjes, ingenieus met elkaar verweven.
Films als Crash en Amores Perros gebruikten deze mozaïek-strategie ook, en deels om dezelfde reden. Je kunt als schrijver heel natuurlijk meerdere thema’s in elkaar weven, zodat je verhaal een grotere gelaagdheid kan krijgen. Maar omdat meerdere personages ook enigszins vergelijkbare processen doormaken, krijgt het verhaal ook sneller iets universeels. Het wordt een uitspraak over ‘de toestand van de mens’, over de geheimzinnige, onuitgesproken band die wij met elkaar hebben.
In Magnolia is dat ons gevecht tegen het noodlot. De film begint met een proloog waarin een aantal ‘broodjes aap’ langskomen, urban myths waar mensen steeds door een complexe samenloop van omstandigheden iets volledig anders bereiken dan ze wilden. Toeval bestaat niet? Reken maar van wel, lijkt Anderson te willen zeggen. Verderop in de film blijkt elk personage met een verleden te worstelen, waar ze maar niet vanaf komen: een afwezige vader, een jeugd als wonderkind, een verslaving. ‘Jij mag dan klaar zijn met je verleden, het verleden is niet klaar met jou,’ is een oneliner die een paar keer herhaald worden.
Het krachtigst komt deze verbondenheid tot uitdrukking in twee min of meer magische ingrepen. Op twee momenten staat de film even stil, de eerste keer zingen de hoofdpersonages mee met een lied van Aimee Mann, hoewel elk alleen en opgesloten. De tweede keer omdat er kikkers uit de lucht komen vallen, weer iets dat iedereen deelt, maar wat toch elk eenzaam beleeft. Dit is een van de intrigerendste momenten uit de film, en aan Magnolia wordt dan ook standaard gerefereerd als ‘de film met die kikkers’.
Wat wilde Anderson met dit moment? Het lijkt duidelijk een oordeel, een goddelijk oordeel zelfs. De tekst uit Exodus staat zelfs op een bushokje, recht in beeld. Weer die tragiek, weer dat noodlot, waarin we eenzaam zijn, maar waarin we toch iets delen. Andersons film wordt groot omdat het daarin niet blijft steken, maar bijna alle hoofdpersonen er wel degelijk in slagen zich hier enigszins van los te worstelen.
Van Rick de Gier uit Nederlands Dagblad: De schuld van de ouders
Overspelige echtgenoten, afwezige vaders, misbruikte kinderen, dieven, verslaafden, seksueel verknipte en suïcidale types – het is geen vrolijk gezelschap waar filmmaker Paul Thomas Anderson zijn publiek mee laat kennismaken in het drie uur durende melodrama <Magnolia>. Des te meer springt dat ene personage eruit dat weigert de moed op te geven: agent Jim Kurring (gespeeld door John C. Reilly), een filmchristen die nu eens niet uit hoogmoed of argwaan handelt, maar uit oprechte liefde.
En liefde kunnen de overige personages in <Magnolia> wel gebruiken. De film toont een dag uit de levens van een stuk of tien bewoners van een wijk in Los Angeles, die allemaal op de een of andere manier met elkaar verbonden zijn. We zien een bejaarde televisieproducent op zijn sterfbed, zijn veel jongere, overspelige vrouw, de zoon die hij al jaren niet heeft gesproken (Tom Cruise, verrassend als louche zelfhulpgoeroe), zijn depressieve oud-collega, diens aan drugs verslaafde dochter, enzovoorts.
Anderson, pas 28 toen hij de film maakte, groeide op als zoon van een tv-presentator in Hollywood en verwerkte veel eigen ervaringen in het scenario. Vooral familiebanden moeten het ontgelden: alle karakters zijn op de een of andere manier beschadigd door hun opvoeding of zijn zelf bezig hun kinderen te verpesten. ‘Wij hebben misschien afgerekend met het verleden, maar het verleden heeft nog niet afgerekend met ons’, is een regel die een paar keer terugkeert. Dat doet denken aan het bijbelse dreigement: ‘Voor de schuld van de ouders zal ik de kinderen laten boeten.’
De link met de Bijbel is niet zo vergezocht; Anderson verwijst er zelf ook expliciet naar. Ten eerste via die gelovige agent, die de losse verhalen met zijn mijmerende voice-over in een breder perspectief plaatst. Jim Kurring symboliseert de enige oplossing voor de vicieuze cirkels waarin de personages gevangen zitten: genade. Terwijl hij door de straten van Los Angeles rijdt, mompelt hij voor zich uit: ‘Soms hebben mensen hulp nodig. Soms moeten mensen worden vergeven. En soms moeten ze naar de gevangenis. Die afweging maken, dat is het lastige van mijn werk. Dat is het lastige van gewoon over straat lopen.’
En dan is er nog de verbijsterende climax. Na zo’n tweeënhalf uur drama worden alle personages opeens getroffen door een plaag die rechtstreeks uit het Oude Testament is geplukt. Een oordeel, maar ook een moment van bezinning, een moment dat een nieuw begin mogelijk maakt.
De bezoekers van BlikOpOneindig.nl hebben <Magnolia> verkozen tot de meest ‘redeeming’ – zeg maar spiritueel relevante – film aller tijden. Tegelijkertijd geven sommigen aan het einde van de prent niet te halen. Dat is wel voor te stellen: de grove taal vliegt je om de oren en het opeengestapelde leed wordt bijna onverdraaglijk. Dit heeft ook een technische oorzaak: de film is gemonteerd alsof je naar een eindeloze soapaflevering kijkt, met een indringende soundtrack die onder je huid gaat zitten. Anderson lijkt zijn publiek tot wanhoop te willen drijven, zodat het glimpje hoop ten slotte echt als een verademing voelt. In een pikzwarte nacht schijnt een enkele ster extra helder – om maar even bij de tijd van het jaar aan te sluiten.
(8.3) [39 stemmen]
REAGEREN
Reageer op deze recensie of plaats je eigen recensie van deze film! (alleen voor geregistreerde bezoekers)
Ben je nog niet geregistreerd? Meld je dan hier aan (gratis). Je ontvangt dan gelijk de
e-nieuwsbrief van BlikOpOneindig, zodat je op de hoogte blijft van nieuwe filmrecensies en artikelen op de site. Ben je al wel
geregistreerd bezoeker, maar heb je nog niet ingelogd? Dan kun je dat hier alsnog doen:
een van de sterke punten van dit verhaal vind ik hoe het onderwerp van mislukte vaders in deze film wordt neergezet.
De vader die er niet was voor zijn gezin en in de steek liet, de vader die vreemd ging en zijn dochter misbruikte, de vader die zijn kind enkel als investering ziet om rijk van te worden.
Tegelijkertijd worden de (verwonde) kinderen in beeld gebracht. De zoon die door afwijzing een vrouwentemmer wordt. De dochter die niet geloofd wordt over het verleden en aan de drug raakt. De zoon die niet meer als " whizzkid" beschouwd wil worden door zijn gaven.
Echt een fascinerende film.
Reactie door Johan Ebbers op 08-04-2009 om 13:18:14
Waar ik nog niemand over gehoord heb: het in deze film steeds terugkerende thema van het mislukte gesprek - en de uitzondering daarop. Waar in bijna elke film de dialogen altijd perfect verlopen, loopt vrijwel elk gesprek in Magnolia uit op een fiasco (zoals ook vaak in het leven).
Behalve. Behalve het gesprek van de agent met God. Op zich al ontroerend om te zien hoe zo’n schijnbaar alledaags iemand vrijwel steeds met God in gesprek is. Maar verbijsterend is het als God antwoord geeft! Want het belangrijkste van de kikkerregen zijn niet de kikkers, maar het dienstpistool van de agent dat ook uit de lucht komt vallen. Het dienstpistool dat hij was kwijtgeraakt en waarover hij had gebeden en gesmeekt of hij hem weer terug mocht vinden. En dan wordt het beschikt dat er ergens in het land de kikkerpoel waar de revolver in was gegooid, wordt leeggezogen door een cycloon (dat kan), en het wapen in LA voor de voeten van de agent wordt gedeponeerd. Dat noem ik hoop.
Cruise als versiergoeroe vond ik overigens juist hilarisch. Dát is de manier om de seksualisering aan te pakken: uitvergroten, te kijk zetten en er hard om lachen!
Een hoopvolle film, wat mij betreft. Alleen zou ik niet durven inschatten wanneer mijn oudste zoon (nu 9) oud genoeg is om mee te kijken.
Reactie door Joost van der Valk op 07-05-2008 om 11:14:33
@ Ari Verdoorn
Wat een regisseur van zijn werk vind doet er niet toe. Volgens Lars von Trier gaat Dogville over de VS, en Kitano vond de personen uit Dolls dom. Het bewijs dat de maker beter zijn mond kan houden over zijn werk.
Een film die gaat over schuld en vergeving en toeval of ingrijpen van bovenaf, zo'n film is zonder veel moeite christelijk te noemen. Verder briljante film natuurlijk, en veel beter dan films als Crash, Amores Perros of Babel.
Reactie door Ari Verdoorn op 08-04-2008 om 16:01:28
Inderdaad een hele mooie film. 1 van de beste mozaiek-films naar mijn mening. Ik vind wel dat er niet teveel moet worden gekeken naar het christelijke aspect. Zo heeft de maker er namelijk ook niet naar gekeken volgens mij. Het is en blijft geen christelijke film en mensen moeten dat er dus ook niet van maken. De tekst uit Exodus schijnt er ook later in verwerkt te zijn toen de regisseur erachter kwam dat het verhaal over een regen van kikkers in de bijbel stond. Toeval? Hoeft niet, maar ik vind dat we eerst naar de intentie van de maker moeten kijken voordat we de film christelijk gaan noemen.
Maar inderdaad een mooie film en zoals al gezegd is: verplichte kost!
Reactie door Tanneke de Blaeij op 05-04-2008 om 14:41:58
Heel indringende film met veel diepe lagen. Vooral de eenzaamheid van de personages bleef me bij. En Tom Cruise's personage waar de gebrokenheid vanaf druipt. De film laat een onvergetelijke indruk achter en is met recht nr. 1 van de Most Reedeming Movies.
Reactie door maurits van stuijvenberg op 07-01-2008 om 21:41:38
Zeker een hele mooie film. Persoonlijk vind ik in dit genre Crash wat beter, maar ze zijn allebei verplichte kost!
Reactie door J.S. Poorta op 11-10-2007 om 22:12:47
De recensie is vrij vaag. Is dat expres? Ik heb nog steeds geen idee waar de film overgaat. Misschien moet ik 'm dan maar kijken :-).
Reactie door Karel J. van der Lelij op 09-09-2007 om 15:07:45
Dat was dan nog weer eens een film, waar je de volgende dag nog steeds niet uitgedacht over raakt. Stukjes vielen wat beter in elkaar toen ik er Psalm 32 naast legde en er op m'n blog een stukje over schreef. Wat mij betreft dus een absolute aanrader (zie ook mijn blog op Hyves: http://kadmosb.hyve.nl/blog/4055346/Magnolia/eOgs/)
Reactie door Jaapharm de Jong op 25-06-2007 om 09:09:31
Vorige week kwam het er dan toch eindelijk van. Drie uur Magnolia voor mijn kiezen. Of zoals Stef Bos al eens zong over pepermunt: Je kunt er lekker lang op zuigen, bijt je tanden er op stuk. Deze film geeft aanleiding tot denken en napraten. Zeker door het in-en intrieste gevoel dat ik overhield na het kijken van deze film. Voeding voor de melancholische ziel. De mens is gedoemd en tot weinig goeds in staat. Mooi om te zien hoe de hoofdpersonen proberen hun leven in stand te houden tot er geen houden meer aan is. Inderdaad: de schuldbelijdenis van Partridge. Maar ook de alle haat en verdriet die zijn zoon aan zijn bed uit. Of de poging van Claudia en Jim om samen een nieuwe start te maken door eerlijk tegen elkaar te zijn. Het wonderkind dat niet langer kan (broekplassen) of wil (reactie tegen Gator) voldoen aan de verwachtingen. Schitterende beelden die je bij de keel grijpen en het is ook eigenlijk overbodig om nog eens de zingscene en de kikkerscene te noemen.
Ik sluit me aan bij Bart Cusveller dat zulke films vaak trouwer zijn aan de bijbelse boodschap dan gelikte christelijke films. Toch bevredigt het niet helemaal. De christelijke films geven vaak antwoorden zonder een duidelijke vraag (zoals de telefoonverkopers met hun opdringerige praatjes), terwijl films als deze de vragen indringend in beeld brengen. Je hapt naar adem, maar-en daar loop ik vast- waar is de hoop? Hoewel ik absoluut liever goede vragen zie in een film dan goedkope antwoorden blijft het een feit (toch?) dat beiden een halve waarheid (en dus een hele leugen) verkondigen. Ik blijf dus verlangen naar nieuwe pogingen om beide kanten op een overtuigende manier aan elkaar te verbinden. Wie durft het aan? Of kijk ik niet de naar de juiste films?
Reactie door Matthias Kaljouw op 23-06-2007 om 14:27:43
Neem mij niet kwalijk, Earl Partridge bedoelde ik. Daarnaast ben ik het helemaal met Bart Cusveller eens. De film vangt, bedoeld of onbedoeld, een straaltje licht van het evangelie. Geen oordeel, maar een nieuwe kans!
Reactie door Matthias Kaljouw op 23-06-2007 om 13:46:29
Ik heb persoonlijk toch wel moeite (ja opnieuw) met het taalgebruik, redelijk veel gevloek. Toch vind ik het een geweldige film. De scene waar de stervende Earlpridge zijn zonde opbiecht en zijn verleden (en vooral het gevoel van spijt) vervloekt vond ik ontzettend indrukwekken. En inderdaad de scene waar iedereen met een lied meezingt.
Zwaar maar mooi!
Reactie door Bart Cusveller op 11-06-2007 om 16:53:37
Het blijkt dat films op veel meer manieren iets van Gods schepping en Gods bedoeling en het menselijk bestaan kunnen belichten dan in een ethisch of verkondigend gezien christelijke film. Soms is het juist door het ethisch en geestelijk goede niet te laten zien dat een film die iets onthuld over de toestand van de mens en het Godvormige sleutelgat in zijn hart. Neem de Magnolia, een verpletterend drama. Hij begint met de stelling dat toeval niet bestaat (je denkt: wat is het alternatief? Intelligent Design?). Vervolgens zit je twee uur lang te kijken naar de schending van zo’n beetje elk van de tien geboden. Toeval? Nadat elke hoofdpersoon door eigen schuld in de ellende is komen te zitten, zou je zo’n beetje het oordeel verwachten. En dan regent het opeens kikkers. Kikkers? Net als in het bijbelverhaal over de uittocht van het joodse volk uit Egypte. Toeval? Het lijkt eerder Gods megafoon (C.S. Lewis)! Dan gaat het met sommige mensen weer wat beter, lijkt het. Niet met allemaal, niet helemaal, maar wel met sommige, en een beetje. Toeval? Oordeel? Eerder genade. Intelligent Design. Zo’n film kan ik aan niemand aanbevelen. Het is ethisch en geestelijk een buitengewoon onverantwoorde film. Alle icoontjes die de filmkeuring heeft staan er op. Maar de boodschap, de genade, de liefde, die spreekt intussen Boekdelen. De filmmaker heeft dat naar het schijnt niet eens helemaal zo bedoeld. Dan is genade dus sterker dan de bedoelingen van de filmmaker.
