Alice in Wonderland 1

Waardering:

0.0   (0)

De dromen die je had als kind opnieuw bezoeken. En dan ontdekken dat het geen dromen waren, maar herinneringen aan een plaats zo absurd en onvoorstelbaar, dat je het enkel Wonderland kan noemen. Met dit uitgangspunt duikt filmmaker Tim Burton opnieuw in het konijnenhol waarin ooit Alice haar beroemde val maakte.Jawel, Wonderland bestaat nog. Maar er blijkt heel wat veranderd en de bewoners plaatsen Alice voor een belangrijke keuze.
Jaren geleden gonsden geruchten dat Tim Burton Alice in Wonderland van Lewis Caroll zou verfilmen. Fans van Burton waren opgetogen, met zijn handelsmerk zou hij een interessant donker randje aan het verhaal kunnen geven – ver verwijderd van de bekende, kleurige en kinderlijke Disney-versie. 
Liefhebbers van Carroll waren minder enthousiast. Zij zaten niet te wachten op nog een verfilming en waren bang dat Burtons duistere visuele stijl niet te rijmen zou zijn met de sfeer van Carrolls boek. Maar het resultaat is geen klakkeloze adaptatie. Ten eerste zijn de figuren en de wereld in de film een mengeling tussen wat Alice in De Avonturen van Alice in Wonderland en Achter de Spiegel aantrof, en ten tweede is het een terugkeer naar een land waarvan Alice dacht dat het alleen in haar dromen bestond.
Ook het verhaal is flink aangepast: de nu negentienjarige Alice is het niet eens met de strenge regels die haar worden opgelegd in het negentiendeeeuwse Londen. Als ze voor een belangrijke beslissing staat, rent ze weg om na te denken en volgt impulsief een wit konijn in een vest en met een horloge. Via een konijnenhol komt ze in Wonderland, waar ze eerder blijkt te zijn geweest. Hier ontmoet ze onder meer de Gekke Hoedenmaker, de Cheshire Cat en Absolem de Rups, die Alice leren waarom haar terugkeer naar Wonderland zo belangrijk is: als zij de drakerige Jabberwocky verslaat, komt een einde aan de tirannie van de Rode Koningin en zal de vredelievende Witte Koningin weer regeren. 

Eigen verhaal 

Met Carrols boek als basis heeft Burton zijn eigen verhaal en personages gebouwd, met talloze bekende elementen.
Hierdoor zal iemand die het werk van Carroll of Burton kent, meer uit de film halen dan de kijker die niet met hen bekend is. Toch is er ook voor dit publiek genoeg om van te genieten, vooral op visueel vlak. Tim Burtons typische stijl is een schot in de roos: duister waar het verhaal grimmig is en waar mogelijk uitbundig en mateloos fantasievol. Ook het terugkerend element in Burtons verhalen blijft overeind: ook het goede heeft een donkere kant. Door de ogen van de regisseur zijn Carrolls personages niet geheel goed of slecht, maar vormen herkenbare kanten van de menselijke natuur.
De film vertoont originaliteit en een liefde voor het absurde, maar ook buitengewone zorgvuldigheid in decors en kostuums. Een groot aantal figuren is deels geanimeerd, waardoor lichamen zijn uitgerekt, verkleind of opgeblazen.
De verwaande Rode Koningin, met zichtbaar plezier gespeeld door Helena Bonham Carter, heeft bijvoorbeeld een buitenproportioneel groot hoofd en doet denken aan de Hertogin uit de oorspronkelijke illustraties van John Tenniel. Er is met zorg omgegaan met Carrolls werk en geheel naar zijn voorbeeld straalt de film uit dat fantasie geen grenzen heeft.
Toch is Tim Burtons Alice in Wonderland niet het overweldigende nonsenssprookje dat het had kunnen zijn, daarvoor ligt de moraal er te dik bovenop (geloof in jezelf en weet wie je bent, dan kun je elk obstakel verslaan).
Het originele verhaal uit de pen van Caroll, is gevuld met heerlijke onzin, losjes verzonnen tijdens een boottochtje op de Theems, en schopt juist aan tegen serieuze zaken als gouvernantes, beroemde schrijvers en lessen die je als kind zo grondig op het hart worden gedrukt. 

Fantasievol 

Wel is de film duidelijk het werk van iemand met een fantasievolle blik, die heldere keuzes maakt in (vooral) vormgeving en oog heeft voor detail.
En er zijn weinig hedendaagse filmmakers die de kijker zo overspoelen met verwondering (waarbij de 3Duitvoering uiteraard helpt). De keerzijde is dat kijkers zich soms wat verloren voelen in deze onlogische wereld vol chaos.
De absurdistische charme, de humor en de woordspelingen die Carrolls boeken zo licht en leesbaar maken zijn moeilijk te evenaren, en – zo blijkt keer op keer – moeilijk te verfilmen.
Maar hoewel ook Tim Burton de echte charme van Lewis Carroll niet over weet te brengen, heeft hij vol enthousiasme het wonderbaarlijke en onwerkelijke grijpbaar gemaakt; hoogstwaarschijnlijk met een brede grijns op zijn gezicht.


Recensie van Michiel van Hout overgenomen van www.katholieknieuwsblad.nl:
Tim Burton liet zich in zijn vorige film Sweeney Todd van zijn bloederigste kant zien. Maar daarvoor had de ‘gotische' meester met Corpse Bride en Charlie and the Chocolate Factory al aangetoond dat hij ook op films weet te trakteren die kinderen mee kunnen kijken. Zich uitleven op de bizarre fantasie van Lewis Carrolls Alice in Wonderland leek daarom een ideale klus voor de al even vreemde Burton. Dat verhaal is echter al vaak verfilmd (en niet altijd even inspirerend of technisch verantwoord). En de maatschappijkritische wiskundedocent Carroll is nóg vaker verwerkt en al dan niet wetenschappelijk geciteerd. Wat voor nieuws kun je er dan nog mee creëren?

In samenwerking met Disney is besloten Alice in Wonderland met het onbekendere vervolg Through the Looking Glass te combineren in een terugkeer naar Wonderland van Alice, inmiddels op huwbare leeftijd. Daar krijgt ze het, met de hulp van de Witte Koningin en haar schaakspel, aan de stok met de Hartenkoningin en haar kaartspel. Maar ze blijkt ook de uitverkorene om de Jabberwockydraak te verslaan. Alice mag in deze verfilming meer zijn dan voer voor psychologen en wiskundigen. Ze wordt nu ook erkend als de heldin in de strijd tussen goed en kwaad, die ze in Through the Looking Glass mocht zijn. Het geheel is overgoten met een Disney inmiddels vertrouwd Narnia-sausje, met een snufje Jeanne d'Arc, en in een kaskrakende 3D-vorm gegoten. En we zien de inmiddels vaste acteurs van Burton steeds weer op een andere excentrieke wijze uit de verkleedkist opduiken.

Dit concept van het vertrouwde vernieuwend brengen blijkt te werken: nog nooit zag ik zulke lange rijen voor de bioscoop staan. Bijna gooide een boycot van bioscoopexploitanten roet in het eten van het Nederlandse publiek, vanwege een meningsverschil met Disney over het vervroegd uitbrengen van de dvd. Maar gelukkig ging het feest op het laatste moment toch door. Voor de allerkleinsten zullen sommige scènes met monsters wat eng zijn, maar wie houdt van de stijl van Burton en zijn kornuiten, komt niet bedrogen uit. Dit fantastische spektakel zal jong noch oud teleurstellen.