No Country for Old Men 2

Waardering:

0.0   (0)

Wat zijn de ingredienten van Ethan en Joel Coens Oscar-winnende kruising tussen thriller en western? In een kat-en-muisspel tussen iemand die beter had moeten weten en een niets-en-niemand ontziende killer presenteren de gebroeders Coen een kaal moreel landschap: als mensen het alleen van zichzelf moeten verwachten dan is er niet veel hoop op gerechtigheid.No Country for Old Men is de grote winnaar van de laatste Oscaruitreikingen: beste film, beste regie, beste mannelijke bijrol, en beste script op basis van een bestaand boek. De gebroeders Ethan en Joel Coen hadden al eerder hoge ogen gegooid met hun scherpe combinatie van spanning, misdaad en de absurditeit van dit alles, maar in No Country vallen alle elementen op hun plaats. De film ziet er buitengewoon vakkundig uit. De beelden van de verlaten landschappen in Texas zijn prachtig, de regie en de dialogen zijn erg verzorgd, en de gebroeders Coen tonen ook de kunst van het weglaten. Er is nauwelijks muziek en juist de afwezigheid daarvan en het slimme gebruik van geluid maakt de film zo spannend. Dat geldt ook voor de uitleg van de plot: je weet steeds net genoeg om je af te vragen hoe het verder zal verlopen, maar geen moment nemen de filmmakers je aan het handje.

No Country is eigenlijk een lange achtervolging. De film neemt de tijd om jagers en prooien tergend langzaam naar een ontknoping te leiden. Ergens op een woeste vlakte is een drugsdeal tussen een Mexicaanse en een Amerikaanse bende misgelopen. Als een plaatselijke jager op de scène stuit, lijken er geen overlevenden te zijn. Een beetje dom en begerig denkt de gelukszoeker met pensioen te kunnen gaan wanneer hij een tas met 2 miljoen ontdekt en er mee vandoor gaat. Helaas, de drugsbaronnen hoger in de voedselketen sturen hun mannen achter hem aan. De Amerikanen huren hiervoor de meest lugubere engerik sinds Hannibal Lector: Anton Chigurh. Acteur Javier Bardem, met een kop als een hardhoten totempaal, kreeg hiervoor de Oscar voor de beste mannelijke bijrol, hoewel het eigenlijk de hoofdrol is. Met een misselijk makende meedogenloosheid schakelt hij tegenstanders, medestanders en toevallige, onschuldige slachtoffers uit, ook als zijn opdrachtgevers er genoeg van hebben. De liefdeloosheid regeert.

De film heeft een hoge ‘body count’ en daardoor is hij al niet voor tere zielen. Maar wat No Country uiteindelijk zo hard maakt is dat er geen enkele hoop gloort, geen enkele genade of gerechtigheid. Wat dat betreft best een opmerkelijke keus voor een Oscar: waarom wordt dit voor het grote publiek de zegen gegeven? De beelden van het troosteloze landschap suggereren het al: hier valt niets van het leven te verwachten. En ook van de mensen is niet anders te verwachten dan geweld, hebzucht en domheid. We kijken in het verhaal een beetje mee over de schouder van een oude sheriff die zijn leven lang hoopte op een ingrijpen van God in deze verdorven wereld. De groeven in het gezicht van acteur Tommy Lee Jones vangen de boodschap van de film samen: er is geen houden aan het verval. Willen de filmmakers er mee zeggen dat ze de verloedering en de verdorvenheid van hun samenleving zat zijn? Willen ze zeggen dat mensen een hel op aarde scheppen als het aan henzelf wordt overgelaten? De hel, dat zijn de anderen – dus ik ben het voor jou? Dan hebben ze nog gelijk ook. Ze nemen er ruim twee heftige uren voor om ons onder de neus te wrijven dat er dan geen hoop op gerechtigheid en troost is en ze slagen er in om ons daar heel ongemakkelijk bij te laten voelen. We zullen het toch van goedheid moeten hebben, goedheid die van buiten onszelf komt. 




Door Michiel van Hout, overgenomen van www.katholieknieuwsblad.nl :
De gebroeders Coen zijn veelzijdig, zowel in hun technische vaardigheden als in hun onderwerpen. Elke keer verrassen zij met een ander genre, dat zij op eigenzinnige wijze naar hun hand zetten. Terugkerende elementen daarbij zijn de combinatie van misdaad en humor en hun scherpe kritiek op nihilistisch denken. In No Country for old Men is de humor van een geheel andere soort dan je van de gebroeders gewend bent: niet kluchtig maar donker en cynisch.

Deze misdaadallegorie toont drie mannen. De ene is de grootste schurk met een sardonisch sadisme (Javier Bardem). Hij blijft steeds uit handen van de politie, wat het beeld schept dat misdaad loont. De ander is een rechtschapen, melancholische sheriff (Tommy Lee Jones). Zijn pogingen om de misdaad te bestrijden blijken boter aan de galg gesmeerd en daarom kijkt hij verbitterd uit naar zijn pensioen. Hij is de oude man uit de titel: Amerika is zo verworden dat het geen land meer is voor hem. De natie die ontstond uit dromen weet zijn dromen slechts wreed te verstoren. Zijn enige relativeringsvermogen ligt in het lachen om de ellende die hij tegenkomt. De derde (Josh Brolin) zit precies tussen hen in: hij is geen beroerde kerel, maar wel een onbehouwen vent die probeert een graantje mee te pikken van de misdaad, wat hem en zijn vrouw zuur zal opbreken.

De drie mannen vormen zo een beeld van het Amerika dat faalt en is teleurgesteld. Het is een waarschuwend, verontrustend beeld. Je zou denken dat dit op een positieve manier zou kunnen prikkelen om de Amerikaanse droom weer op te poetsen, ware het niet dat No Country for Old Men zo pessimistisch uitvalt dat het onduidelijk blijft wat de broers voor ogen hadden. Waar is hun humor gebleven die voortkwam uit oprechte vrolijkheid van hart? Hoe vakkundig ze ook uit de hoek komen, juist nu ze in de prijzen vallen, zijn ze hun scherpste punt kwijt. Je gaat bijna denken dat ze zelf nihilist zijn geworden.